CELLO

De cello hoort bij de familie der strijkinstrumenten. De naam is afkomstig uit het Italiaans. Om het instrument te kunnen bespelen moet je op een stoel zitten en de cello tussen je knieën houden en tegen je borst. Met de strijkstok strijk je over de snaren. De snaren zijn langer en dikker dan bij de viool. De klank is rijk en vol, maar lager dan een viool.

Tegenwoordig hoor je de cello overal, als solo-instrument of in orkest verband, van klassiek tot modern, van pop tot jazz. Zo’n 150 jaar geleden werd de cello maar weinig gebruikt. Omstreeks die tijd gingen componisten als Mozart, Haydn en Beethoven er belangrijke partijen voor schrijven. De solosuiten van J.S. Bach zijn een belangrijk keerpunt voor dit instrument.

In het begin is de cello niet zo’n gemakkelijk instrument om te leren bespelen. Dit komt door het aanleren van de houding van de cello en de strijkstok. In het begin speel je veel samen met de docent(e), dit is goed voor de zuiverheid en klankvoorstelling. Na een tijdje is het al mogelijk om bekende liedjes te spelen. De meest geschikte leeftijd om te beginnen ligt tussen de 7 en 10 jaar, maar ook volwassenen beginnen enthousiast met de cellolessen.

Celli zijn er in diverse maten, van groot tot klein. De cello is met hoes en strijkstok te huren bij diverse vioolbouwers. Dit kost ongeveer € 17 per maand. Pas als je zeker weet dat je cello wilt blijven spelen kun je een instrument aanschaffen. Een “fabriekscello” is er vanaf € 1400. Handgebouwde celli zijn veel duurder. Een hoes kost ongeveer € 80. Ook een strijkstok met een blokje hars is er vanaf € 80. Zie ook dit artikel over de beroemde celist Gabor Bartos van het LSO.

GITAAR

De man die de Spaanse gitaar (klassieke gitaar) zijn tegenwoordige vorm heeft gegeven is gitaarbouwer Antonio de Torres (1817 – 1892). Hij heeft de klinkende snaarlengte, de mensuur, vastgelegd op 65 cm., de toets verbreed tot 50,8 mm. (thans ruim 55 mm.) en de omvang naar de hoogte tot 19 vakjes uitgebreid.

Ook de besnaring onderging een enorme verbetering. Men moest het tot aan de Tweede Wereldoorlog stellen met darmsnaren. Na de oorlog schakelden snaarfabrikanten over op nylonsnaren. Thans vindt men verschillende merken op de markt: Augustine, La Bella, D’Addario, Hannabach, Arenjuez etc.

Aanschaf gitaar
Voordat u een gitaar gaat kopen, doet u er verstandig aan in overleg met de docent een keuze te maken. Welk instrument u ook kiest, kies er één die uw zoon of dochter “past”. Een te groot instrument is in de praktijk moeilijk hanteerbaar. Kiest u een te kleine gitaar dan bestaat de kans, dat uw zoon of dochter er te snel “uitgroeit”.

Als we de gitaren indelen naar “grootte” ontstaan er drie groepen:

– tertsgitaar – mensuur : +/- 55 cm.
– kleine mensuur gitaar – mensuur : +/- 60 cm.
– full-size gitaar – mensuur : +/- 65 cm.

Twee punten ter overweging bij aanschaf van een gitaar:
Bespeelbaarheid: Een goedkoop instrument is vaak moeilijk bespeelbaar. Factoren als snaarhoogte spelen daarbij een belangrijke rol.
Toonkwaliteit: Een eerste vereiste is een goede balans in toon tussen bas- en discantsnaren. Vaak zijn de goedkopere instrumenten voorzien van triplex-gefineerde bovenbladen, waardoor de toontrillingen worden afgeremd en de tonen dof en kort worden; dus instrumenten met een massief bovenblad verdienen aanbeveling.

Prijsindicatie:
In de prijsklasse tussen de € 225,– en € 300,– kunt u al een gitaar kopen, die aan de bovengenoemde punten voldoet.

VIOOL

Uw zoon, dochter of misschien uzelf zou graag viool leren spelen.
“Maar een viool is zo’n duur instrument” zegt iedereen. Lees maar in de krant, als er weer zo’n oude Italiaanse viool op een veiling verkocht wordt; b.v. een Stradivarius of Amati. Het bespelen van de verschrikkelijk dure instrumenten is alleen weggelegd voor de allergrootsten en vaak hebben deze violisten de instrumenten in bruikleen.

De werkelijke kosten ga ik u nu vertellen.
Het eerste jaar kan de leerling meestal een instrument huren van de muziekschool à € 60,– per jaar (zolang de voorraad strekt). Het tweede jaar moet er een eigen instrument aangeschaft worden. De prijs voor viool, stok en kist ligt tussen de € 550,– en € 700.–

De lengte van de armen en de grootte van de handen zijn bepalend voor de maat van de viool. De meest gebruikte maten zijn: kwart (1/4) – half (1/2) – driekwart (3/4) – heel (1). Dat betekent dus, als een leerling nog jong en vrij klein is, dat er b.v. een kwart-viool gekocht moet worden.

Het kind groeit als het goed is; dus het groeit uit de viool en er moet een grotere viool aangeschaft worden. Ik vergelijk het altijd met “uit je schoenen groeien”. Alleen het verschil met de schoenen is: “de viool kan bij de vioolbouwer ingeruild worden”. U blijft dus niet met een hele serie violen zitten.

Andere bijkomende kosten zijn:
een schoudersteun +/- € 30,–, hars +/- € 5,–, en snaren. De bijkomende kosten gelden ook bij een huurviool. De prijs voor snaren is moeilijk te voorspellen, dat hangt van de snaarslijtage af.

Hoe muzikaal moet je zijn om viool te leren spelen? 
Heel vaak krijg ik te horen: “Ons kind wil viool leren spelen, maar volgens ons is hij of zij helemaal niet muzikaal”. Mijn ervaring is, dat die muzikaliteit vaak nog ontwikkeld moet worden. Dit geldt voor zowel gehoor als ritmegevoel. Door hard werken van beide kanten, veel samenspelen kan er veel bereikt worden en samen met een piano gaat het meestal redelijk snel.

Mogelijkheden met de viool. 
Er zijn veel mogelijkheden met de viool. Van klassieke muziek tot popmuziek en alles wat daar tussen ligt. Je kunt altijd alleen spelen, maar dat vind ik persoonlijk de minst leuke manier van viool spelen. Het instrument is uitermate geschikt voor samenspel en speelt een belangrijke rol in bijvoorbeeld de Hongaarse traditionele muziek. Het maakt niet uit of dat grote of kleine groepen zijn. Of dat alleen strijkers zijn of een combinatie van strijkers, blazers en piano. Alles is mogelijk.

Wat is de ideale leeftijd om te beginnen?
Die ligt tussen de 7 en 10 jaar.
De beginperiode is bij een viool vrij lastig, dat komt door de houding van zowel viool als strijkstok. Men kan op een viool na de eerste les nog geen liedje spelen zoals b.v. op een piano. Het duurt een paar maanden vóór je een bekend en eenvoudig kinderliedje kan spelen.

Die periode is goed op te vangen door veel met de leerlingen samen te spelen. Het is heel wonderlijk hoe gemakkelijk leerlingen dit accepteren. Hoe blij zijn ze, als ze hun eerste herkenbare liedje kunnen spelen. Daarom is het zo belangrijk, dat de leerlingen zo jong mogelijk beginnen. Tegen de tijd dat ze naar de middelbare school gaan hebben ze dan een goede basis opgebouwd.

CONTRABAS

De contrabas behoort tot de familie der “strijkinstrumenten”.
De snaren hebben een lage klank en kunnen met een strijkstok worden aangespeeld. Deze speelwijze wordt toegepast in de klassieke muziek en bij veel orkesten die volksmuziek spelen. De snaren van de contrabas kunnen echter ook met de vingers worden aangespeeld (dit noemt men pizzicato). Deze speelwijze wordt gebruikt in de lichte muziek.

Contrabassen zijn er in diverse maten. Van groot naar klein; de hele bas, de zevenachtste bas weinig gebruikt, de driekwart bas, de halve bas en de kwart bas. De meest gangbare is de driekwart bas die ook buj het SLO optreden in Luxemburg gebruikt werd toen de stad culturele hoofdstad van Europa was.

Een goede studie-bas is er al vanaf € 1300. Dit instrument is doorgaans gedeeltelijk gebouwd van gelaagd hout, dat in vorm is gestoomd. Een beter, maar veel duurder instrument wordt geheel gebouwd van “vol” hout. De prijzen beginnen vanaf ongeveer € 2500. Een goed instrument, met zorg onderhouden, is redelijk waardevast. Strijkstokken zijn er vanaf zo’n € 125. Ook de aanschaf van een gebruikt instrument kan een goede keus zijn, maar laat u wel door een deskundige adviseren.

HARP

De harp is een tokkelinstrument en is oorspronkelijk ontstaan uit de pijl en boog. Men kan al op jonge leeftijd met harpspelen beginnen. Ook is er een troubadourharp. Deze is ongeveer 50 cm groot. Op de harples zelf wordt de hakenharp of de pedaalharp gebruikt. Er zijn verschillende soorten harpen:

  • De harp met halftoonsmechaniek; d.w.z. twee tonen per snaar.
  • De harp met dubbelpedaal waarmee er drie tonen per snaar gespeeld kunnen worden.

Muziek:
Er kunnen verschillende soorten muziek gespeeld worden, zowel populaire als klassieke muziek. Ook volksmuziek uit verschillende landen wordt op de harp gespeeld. De harp past heel goed in een ensemble en is uitermate geschikt om samen met bijvoorbeeld blaasinstrumenten gespeeld the worden.

Wat kost een harp?
De prijs van een volwaardige hakenharp begint vanaf € 2.000,-.
Pedaalharpen zijn er vanaf €. 9.000,-.
Enkelpedaal zijn er vanaf € 3.500,-

Er zijn verschillende mogelijkheden om aan een harp te komen:

  • Kopen bij de harpenspeciaalzaak.
  • Eerst een jaar huren bij de harpenspeciaalzaak (alleen hakenharpen).
  • Een enkele keer lukt het om een tweedehands harp te vinden, reken op een prijs vanaf € 1.400,-